Ljós og lýsing
Ljós er grundvöllur allrar ljósmyndunar. Orðið ljósmyndun þýðir bókstaflega að teikna með ljósi. Sama hversu góð myndavélin er, þá mótar ljósið stemningu, dýpt og áhrif myndarinnar.
Með því að læra að lesa ljósið – hvaðan það kemur, hversu sterkt það er og hvernig það fellur á viðfangsefnið – færðu mun meiri stjórn á myndunum þínum, jafnvel áður en þú byrjar að breyta stillingum á vélinni.
Mundu: Ljós er mikilvægara en búnaður. Gott ljós getur gert einfalda myndavél frábæra, en slæmt ljós getur eyðilagt annars góða mynd.
Náttúrulegt ljós
Náttúrulegt ljós kemur fyrst og fremst frá sólinni og breytist stöðugt eftir tíma dags, veðri og árstíðum. Þetta ljós er oft mjúkt, raunverulegt og hentar sérstaklega vel fyrir landslag, mannamyndir og hversdagsleg augnablik.
- Morgun og kvöld: Mjúkt, hlýtt ljós með löngum skuggum.
- Miðjan dag: Sterkt ljós, harðir skuggar og miklar birtuskil.
- Skýjað veður: Jafnt og mjúkt ljós sem dregur úr skuggum.
- Gluggaljós: Frábært fyrir mannamyndir innandyra.
Stefna ljóssins
Það skiptir miklu máli hvaðan ljósið kemur. Sama ljósmagn getur gefið gjörólíkar myndir eftir stefnu.
- Framljós: Lýsir viðfangsefnið jafnt, oft öruggt og einfalt.
- Hliðarljós: Skapar dýpt, áferð og dramatík.
- Mótljós: Getur skapað stemningu, útlínur eða silúettur.
Prófaðu þetta: Taktu þrjár myndir af sama viðfangsefni – eina með ljósið fyrir framan, eina frá hlið og eina með ljósið fyrir aftan. Berðu svo myndirnar saman.
Harðara og mýkra ljós
Ljós getur verið hart eða mjúkt. Harðara ljós skapar skarpa skugga og mikla birtuskil, en mjúkt ljós dreifist jafnar og er oft mildara á húð og smáatriði.
- Beint sólskin → harðara ljós.
- Ský, gardínur eða skuggi → mýkra ljós.
- Stór ljósgjafi miðað við viðfangsefni → mýkra ljós.
Lýsing innandyra
Innandyra er ljósið oft blanda af gluggaljósi og gerviljósi. Þá getur litblærinn breyst (gulur, blár eða grænn tónn). Í slíkum aðstæðum er gott að:
- nota gluggaljós sem aðalljós ef mögulegt er,
- forðast blandaðar ljósgjafa ef þú getur,
- aðlaga hvítjöfnun eða leiðrétta síðar í RAW.